Dinlenme termografisinde belirgin görünmeyen bir sartorius kası yaralanması, güvenli ve kontrollü egzersiz sonrasında tekrar yapılan termal görüntüleme ile görünür hâle geldi. Bu vaka, ağrı bulunan sporcularda termografinin yalnızca dinlenme görüntüleriyle değil, uygun bir provokasyon protokolüyle birlikte değerlendirilmesinin önemini gösteriyor.
Ana Yazar: Ahmet Bayrak
Vaka Özeti
Çalışmada, üst uyluk bölgesinde ağrı tarifleyen 23 yaşındaki profesyonel bir futbolcu değerlendirildi. Sporcu, sağ dizini yukarı kaldırırken, koşu sırasında ve özellikle çorap giyerken üst uyluk bölgesinde ağrı hissettiğini bildirdi.
İlk dinlenme termografisinde yaralanmayı açıkça gösterecek belirgin bir sağ-sol asimetri saptanmadı. Bunun üzerine, şüpheli sartorius kasını güvenli biçimde uyarmak amacıyla kontrollü bir egzersiz protokolü uygulandı.
Temel çıkarım: Dinlenme termografisinin normal görünmesi, düşük dereceli bir kas yaralanmasını dışlamayabilir. Güvenli egzersiz sonrası tekrar görüntüleme, gizli termal asimetriyi ortaya çıkarabilir.
Uygulanan Yöntem
Sporcu, termal çekim öncesinde 21 °C sıcaklıktaki yalıtımlı odada 5 dakika bekletildi. Görüntüler, termal kameradan 2 metre uzaklıkta ve standart anatomik pozisyonda alındı.
İlk çekimin ardından sporcuya:
- 10 dakikalık bisiklet egzersizi
- %30–40 direnç
- iki alt ekstremiteye simetrik yük
- uzman fizyoterapist gözetimi
uygulandı.
Bisiklet egzersizi, sartorius kasını uyarması ve iki bacağa eşit yük verebilmesi nedeniyle tercih edildi. Amaç, olası yaralanmayı artırmadan kasın yük altındaki termal yanıtını gözlemlemekti.
Dinlenme ve Egzersiz Sonrası Bulgular
Dinlenme görüntüsünde sağ ve sol taraf arasında yaralanmayı açıkça gösterecek belirgin bir asimetri görülmedi. Ancak futbolcunun günlük yaşamda ağrılı tarafı koruyarak sağlıklı bacağa daha fazla yük vermesi, dinlenme görüntüsünün yorumunu zorlaştırıyordu.
10 dakikalık bisiklet egzersizinden sonra sartorius kasının sağ tarafında görünür sıcaklık artışı ve asimetrik bir termal görüntü ortaya çıktı.
| Değerlendirme | Proksimal sartorius ortalama farkı |
|---|---|
| Dinlenme görüntüsü | 0,36 °C |
| Egzersiz sonrası görüntü | 0,64 °C |
Egzersiz sonrası proksimal bölgede minimum sıcaklık farkı 1,34 °C, maksimum sıcaklık farkı ise 0,77 °C olarak raporlandı. Bu değişim, yaralanma şüphesi bulunan sağ sartorius kasındaki termal yanıtı daha görünür hâle getirdi.
MRI ile Doğrulama
Termal görüntüleme sonrasında sporcuya MRI uygulandı. MRI raporunda Grade I sartorius kası yaralanması doğrulandı.
Bu bulgu, egzersiz sonrası termografide ortaya çıkan asimetrinin kas yaralanmasıyla uyumlu olduğunu gösterdi. Termografi bu vakada kesin tanı yöntemi olarak değil, klinik karar sürecini destekleyen erken değerlendirme aracı olarak kullanıldı.
Tedavi ve Takip
Sporcunun tedavisine başlandı ve bir hafta boyunca koruyucu kinesiotape uygulandı. Bir hafta sonra ağrısız tamamlanan saha antrenmanının ardından termal görüntüleme tekrarlandı.
Bu kontrolde sartorius bölgelerinde termal simetrinin yeniden oluştuğu görüldü:
| Bölge | Ortalama sıcaklık farkı |
|---|---|
| Proksimal | 0,06 °C |
| Orta | 0,13 °C |
| Distal | 0,03 °C |
Sporcu, termal simetrinin yeniden sağlandığı gün ağrısının da ortadan kalktığını bildirdi. Simetrik görünüm, 90 dakikalık antrenman sonrasında da korundu.
Bir Yıllık İzlem
Sporcu bir yıl boyunca haftalık olarak antrenman öncesi ve sonrası takip edildi.
- 80 termal çekim
- 160 anterior ve posterior görüntü
- 1 yıllık takip
elde edildi.
Bu uzun dönemli takip, termografinin yalnızca yaralanma şüphesinde değil, rehabilitasyon sürecinin izlenmesinde de kullanılabileceğini gösterdi.
Sonuçların Yorumu
Bu vaka, ağrılı bölgeyi koruma davranışının dinlenme termografisini yanıltabileceğini ortaya koydu. Sporcu ağrılı tarafı daha az yüklediğinde, sağlıklı taraf daha sıcak görünebilir ve gerçek yaralanma bölgesi dinlenme görüntüsünde belirgin olmayabilir.
Güvenli ve kasın işlevine uygun bir egzersizle iki tarafa eşit yük verilmesi, yaralı kasın gerçek termal yanıtını görünür hâle getirdi.
Klinik not: Ağrı bulunan bir sporcuda dinlenme termografisi belirgin asimetri göstermiyorsa, yaralanmayı artırmayacak düzeyde ve ilgili kasa uygun simetrik bir egzersiz sonrasında görüntüleme tekrarlanabilir.
Sonuç
Bu vaka çalışması, sartorius kası gibi nadir yaralanan ve diğer üst uyluk yaralanmalarıyla karışabilen kaslarda termografinin destekleyici değerini göstermektedir. Özellikle güvenli egzersiz provokasyonu sonrasında yapılan tekrar çekimi, dinlenme görüntüsünde görünmeyen Grade I yaralanmanın ortaya çıkarılmasına yardımcı olmuştur.
Termografi hızlı, non-invaziv ve pratik bir değerlendirme yöntemi olarak erken tespit ve rehabilitasyon takibine katkı sağlayabilir. Bununla birlikte, yaralanmanın doğrulanması için MRI gibi diğer görüntüleme yöntemleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
