Profesyonel futbolcularda alt ekstremite kas problemleri, kızılötesi termografi ve görüntü işleme ile dinlenme öncesi ve sonrasında karşılaştırıldı. Üç belgelenmiş vakada, sorunlu bölgelerin daha net görünür hâle geldiği ve bir günlük dinlenme sonrasında ısı artışı ile inflamasyon bulgularının azaldığı gözlendi.
Ana Yazar: Mehmet Celalettin Ergene
Çalışmanın Amacı
Futbolcularda kas problemlerini erken fark etmek ve iyileşme sürecini izlemek, rehabilitasyon planlaması açısından önemlidir. Bu ön çalışma, kızılötesi termografiyi görüntü işleme ile birleştirerek fizyoterapistlerin alt ekstremite kas problemlerini daha kolay değerlendirmesine destek olmayı amaçladı.
Çalışmada, belgelenmiş yaralanması veya kas problemi bulunan profesyonel futbolcular dinlenme öncesi ve bir günlük dinlenme sonrasında incelendi.
Temel mesaj: Termal görüntülerin görüntü işleme ile sadeleştirilmesi, sorunlu kas bölgelerini daha görünür hâle getirebilir ve dinlenme sonrası iyileşme değişimini takip etmeyi kolaylaştırabilir.
İncelenen Futbolcular
Çalışmaya Türk Süper Lig seviyesinde üç profesyonel futbolcu dahil edildi.
| Futbolcu | Bilinen problem |
|---|---|
| Futbolcu 1 | Grade I hamstring zorlanması |
| Futbolcu 2 | Aşil tendiniti |
| Futbolcu 3 | Ayak tabanındaki skara bağlı dengesiz yüklenme |
Futbolcular antrenman maçı sonrasında kızılötesi termografi ile görüntülendi. Daha sonra bir gün dinlendirildiler ve yeniden değerlendirildiler.
Görüntü İşleme Yöntemi
Çalışmada termografik görüntülerdeki sıcak bölgeleri belirginleştirmek için özel bir görüntü işleme yaklaşımı kullanıldı.
İşlem adımları şu şekildeydi:
1. Termal renk paletinin alt ve üst RGB değerleri belirlendi. 2. Daha yüksek sıcaklığa karşılık gelen alanlar eşikleme ile ayrıldı. 3. Sıcak bölgeler için ikili bir maske oluşturuldu. 4. Orijinal görüntü gri tonlamaya çevrildi. 5. Sıcak bölgelerin renkli pikselleri gri görüntü ile birleştirildi.
Bu işlem sonucunda, yüksek sıcaklık görülen bölgeler renkli kalırken diğer alanlar gri tonlarda gösterildi. Böylece fizyoterapistlerin sorunlu bölgeleri daha hızlı inceleyebilmesi hedeflendi.
Futbolcu 1: Hamstring Zorlanması
İlk futbolcuda sağ iç hamstring bölgesinde Grade I zorlanmaya bağlı ısı artışı ve inflamasyon görüldü. Görüntü işleme sonrasında artışın yeri ve etkilenen kas bölgesi daha net seçilebildi.
Tedavi ve bir günlük dinlenme sonrasında:
- sağ iç hamstring bölgesindeki ısı normale yaklaştı,
- yalnızca küçük bir alan kaldı,
- iyileşme termal görüntülerde gözlendi.
Çalışmada, dinlenme ve tedavi uygulanmaması hâlinde problemin daha ciddi hâle gelebileceği ve futbolcunun yaklaşık 20 gün antrenman ve maç kaçırabileceği belirtildi.
Futbolcu 2: Aşil Tendiniti
İkinci futbolcuda sağ bacakta aşil tendiniti ile ilişkili ısı artışı gözlendi. İlk görüntülerde her iki bacakta da sıcaklık artışı vardı; ancak görüntü işleme, asıl problemin sağ iç baldır bölgesinde olduğunu gösterdi.
Sol bacaktaki ısı artışı, futbolcunun ağrılı sağ tarafı koruyarak sol bacağı daha fazla kullanmasına bağlandı. Çalışmada bu durum “yansıyan ısı” olarak yorumlandı.
Bir günlük dinlenme ve tedavi sonrasında:
- sağ iç baldır bölgesindeki ısı normale döndü,
- sol bacaktaki yansıyan ısı kayboldu,
- oyuncunun toparlanması gözlendi.
Makale, problemin ilerlemesi durumunda tedavi süresinin 50 güne kadar çıkabileceğini belirtti.
Futbolcu 3: Ayak Tabanı Skarı ve Kompansasyon
Üçüncü futbolcunun sağ ayak tabanında skar bulunuyordu. Ağrı nedeniyle sağ ayağa daha az yük vermesi, sol baldırda ısı artışına yol açtı.
Termografi ve görüntü işleme sayesinde yalnızca ayaktaki skar değil, bunun alt ekstremitede oluşturduğu yük dengesizliği de görülebildi.
Tedavi ve bir günlük dinlenme sonrasında:
- baldır bölgesindeki ısı artışı azaldı,
- termal asimetri normale yaklaştı,
- kompansatuvar yüklenme bulguları kayboldu.
Çalışmada, sorun fark edilmeden egzersize devam edilmesi hâlinde futbolcunun yaklaşık 30 gün sahalardan uzak kalabileceği ifade edildi.
Dinlenme Sonrası Ortak Bulgular
Üç futbolcuda da bir günlük dinlenme ve uygulanan tedavi sonrasında:
- inflamasyon ve ısı artışı azaldı,
- belirgin ısı dengesizliği kalmadı,
- futbolcular kendilerini daha iyi hissettiklerini bildirdi.
Klinik not: Termal görüntüde karşı tarafta görülen ısı artışı her zaman doğrudan yaralanmayı göstermeyebilir. Ağrılı tarafı korumaya bağlı kompansatuvar yüklenme de ısı dağılımını değiştirebilir.
Sonuçların Yorumu
Bu ön çalışma, kızılötesi termografi ile görüntü işlemenin profesyonel futbolcularda kas problemlerinin değerlendirilmesine destek olabileceğini gösterdi. Görüntü işleme algoritması, yüksek sıcaklık alanlarını insan gözünün daha kolay değerlendirebileceği biçimde öne çıkardı.
Ayrıca bir günlük dinlenme sonrasında yapılan tekrar görüntülemeleri, ısı artışı ve inflamasyonun azalmasını görünür hâle getirdi. Böylece yöntem, yalnızca problemli bölgenin belirlenmesinde değil, iyileşme sürecinin takibinde de kullanılabildi.
Sınırlılık
Çalışma yalnızca 3 profesyonel futbolcu üzerinde gerçekleştirilen bir ön çalışmadır. Bu nedenle bulguların daha geniş örneklemler ve gelişmiş görüntü işleme yöntemleriyle doğrulanması gerekir.
Sonuç
Kızılötesi termografi ve görüntü işleme birlikte kullanıldığında, alt ekstremite kas problemlerinin ve iyileşme sürecinin daha net izlenmesine yardımcı olabilir. Yöntem; fizyoterapistlerin tedavi planlaması, dinlenme kararı ve rehabilitasyonun ne zaman sonlandırılacağı konusunda destekleyici bilgi sağlayabilir.
