Rektus femoris (RF) kası, quadriceps femoris kasının dört parçasından biridir ve futbol sporunda daha hızlı koşma ve şut atma eylemlerinde önemli bir rol oynar. RF kasının rüptürü, nadir görülmesi ve sıklıkla gözden kaçan bir yaralanma olması nedeniyle takibi zor bir yaralanma tipidir. RF yaralanmalarında teşhis hem ultrasonografi hem de MRI ile yapılabilmekle beraber altın standart yöntem MRI yöntemidir. İyileşme süresinin kısaltılması ve komplikasyon oluşumunun önlenmesi açısından takibi önemlidir.
Olgu Sunumu:
31 yaşında, 189 cm boyunda ve 79 kg ağırlığında olan hücum oyuncusu futbolcu, 2010 yılı Mart ve Nisan aylarında sağ rektus femoris bölgesinden iki defa yaralanma geçirmiştir. 10 Mayıs 2010 tarihinde antrenman sırasında sprint anında ani bir ağrı ve yanma hissi ile birlikte antrenmanı tamamlayamamıştır. Yapılan incelemede sağ taraf RF kası proksimal bölgede grade III yaralanma tespit edilmiştir. Sporcunun tedavisi operasyonel olarak gerçekleştirilmiş ve sporcu 73 gün sonra antrenmanlara başlamıştır. Ancak, termografi takibi sonrası aynı bölgeden tekrar yaralanma yaşamıştır.
Bulgular:
Antrenman öncesi yapılan değerlendirmede sağ ve sol taraf ortalama ısı farkının sol tarafta daha yüksek olmak üzere 0.69°, minimum ısı farkının 0.70° ve maksimum sıcaklık farkının ise 0.30° olduğu tespit edilmiştir. Antrenman sonrası yapılan değerlendirmede ise sağ ve sol taraf ortalama ısı farkının sağ tarafta daha yüksek olmak üzere 0.21°, maksimum sıcaklık farkının ise 0.75° olduğu tespit edilmiştir. Minimum sıcaklık farkı ise sol tarafta 0.19° daha yüksek bulunmuştur. Antrenman öncesi ve sonrası değerlere bakıldığında sağ ve sol taraf ısı değişim farklarının maksimum 1.05° arttığı görülmüştür.
Tartışma:
Sporda RF proksimal tendon yırtılması nadir görülen yaralanmalardır. Bu yaralanmanın nasıl tedavi edileceğine dair kesin bir protokol bulunmamaktadır. Aynı zamanda yaralanmanın takibi ile ilgili olarak standartlaştırılmış bir öneri de mevcut değildir. RF kasının proksimal yaralanması için tedavi stratejileri literatürde hem operatif hem de konservatif olarak farklı tekniklerle iyi sonuçlar ile belirtilmiştir. Ancak, spora dönüş ve yaralanma riskinin azaltılması açısından takip ve değerlendirme önemlidir.
Sonuç:
Bu çalışmada, RF proksimal tendon yaralanması öyküsü olan ve operatif tedavi ile iyileşen sporcunun antrenman programına verdiği tepki termografi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, termografi yöntemi diğer görüntüleme yöntemlerine nazaran cerrahi öyküsü olan sporcularda antrenman yükünü değerlendirebilecek düzeyde bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Sporcunun antrenman stresine karşı adaptasyon sağlayamadığı ve tekrar yaralandığı görülmüştür. Bu nedenle, operatif tedavi ile spora dönüş yapan sporcuların antrenman yüküne karşı takip altında tutulmaları gerektiği sonucuna varılmıştır.
